Farma24.pl

Jak wziąć udział w przetargu ziemi rolnej?

Kompletny przewodnik oparty na oficjalnych przepisach KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa)

Wprowadzenie

Przetargi na ziemię rolną organizowane przez KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) to główny sposób nabywania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, czyli ziemi państwowej, którą zarządza KOWR. Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez cały proces krok po kroku, bazując na oficjalnych przepisach.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 826)

Zobacz aktualne przetargi

Rodzaje przetargów KOWR

Przetarg ograniczony

Organizowany w pierwszej kolejności dla ziemi rolnej od 1 ha. Startują w nim głównie rolnicy indywidualni powiększający gospodarstwo i osoby z kwalifikacjami rolniczymi tworzące gospodarstwo.

Priorytetowy dla rolników

Przetarg nieograniczony

Organizowany, gdy przetarg ograniczony nie wyłonił nabywcy. Mogą w nim uczestniczyć także osoby niebędące rolnikami — obowiązuje limit 300 ha i wykluczenia opisane niżej.

Otwarty dla wszystkich

Krok 1: sprawdź, czy możesz uczestniczyć

Kto może uczestniczyć w przetargu ograniczonym?

Zgodnie z przepisami KOWR, w przetargu ograniczonym mogą uczestniczyć:

  • 1Rolnicy indywidualni powiększający gospodarstwo — jeśli mieszkają w gminie, w której leży ziemia, albo w gminie z nią graniczącej. Także osoby z kwalifikacjami rolniczymi tworzące gospodarstwo, które przez ostatni rok nie miały co najmniej 1 ha ziemi rolnej
  • 2Pracownicy zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (PPGR)
  • 3Rolnicy, którzy po 31.12.1991 r. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomości na cele publiczne
  • 4Członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych w likwidacji lub upadłości
  • 5Repatrianci przybyli do RP nie wcześniej niż 6 lat przed dniem przetargu

Masz najwyżej 40 lat? Możesz wziąć udział w przetargu ograniczonym, nawet jeśli nie mieszkasz w gminie i nie prowadzisz gospodarstwa od 5 lat (art. 29 ust. 3bb ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa). Liczy się wiek w dniu ogłoszenia wykazu nieruchomości.

Kim jest rolnik indywidualny?

Według ustawy, rolnik indywidualny to osoba fizyczna, która:

  • Jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych
  • Łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha
  • Posiada kwalifikacje rolnicze
  • Co najmniej od 5 lat zamieszkuje w gminie, na której terenie położona jest nieruchomość wchodząca w skład gospodarstwa
  • Osobiście prowadzi gospodarstwo przez ten okres

Kto NIE może uczestniczyć w przetargach KOWR?

  • Osoby z zaległościami finansowymi wobec KOWR, Skarbu Państwa, samorządów, ZUS lub KRUS
  • Osoby zalegające z podatkami, opłatami lub składkami na ubezpieczenia
  • Osoby władające nieruchomościami KOWR bez tytułu prawnego, które mimo wezwania ich nie opuściły

W przetargu ograniczonym dodatkowo nie wystartuje osoba, która:

  • kupiła kiedykolwiek z zasobu KOWR łącznie 300 ha użytków rolnych lub więcej,
  • złamała zobowiązania z wcześniejszej umowy kupna od KOWR,
  • ma udziały w spółce będącej właścicielem ziemi rolnej (poza akcjami giełdowymi i grupami producentów).

Krok 2: potwierdź kwalifikacje rolnicze

Kwalifikacje rolnicze można potwierdzić na jeden z poniższych sposobów:

Wykształcenie rolnicze

Zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie, średnie branżowe lub wyższe — rolnicze.

Tytuł kwalifikacyjny, zawodowy lub mistrza

W zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej. Staż pracy nie jest wymagany.

Wykształcenie nierolnicze + staż lub studia

Wyższe nierolnicze i 3 lata stażu w rolnictwie albo ukończone rolnicze studia podyplomowe; lub średnie (średnie branżowe) nierolnicze i 3 lata stażu.

5 lat stażu pracy w rolnictwie

Przy dowolnym wykształceniu.

Art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Krok 3: przygotuj wymagane dokumenty

Dokumenty należy złożyć w zamkniętej kopercie w siedzibie właściwego Oddziału Terenowego KOWR nie później niż 14 dni przed wyznaczonym terminem przetargu.

Wymagane oświadczenia (wzory dostępne na stronie KOWR):

  • ✔Wzór nr 1 – oświadczenie osoby fizycznej zamierzającej uczestniczyć w przetargu ograniczonym
  • ✔Wzór nr 2 – oświadczenie o łącznej powierzchni użytków rolnych i osobistym prowadzeniu gospodarstwa
  • ✔Wzór nr 3 – oświadczenie o posiadaniu kwalifikacji rolniczych
  • ✔Dokumenty potwierdzające kwalifikacje (dyplomy, świadectwa, zaświadczenia o stażu)
  • ✔Dowód osobisty (do wglądu w dniu przetargu)

Ważne: Szczegółowa lista wymaganych dokumentów znajduje się w każdym ogłoszeniu przetargowym. Zawsze sprawdź aktualne wymagania na stronie KOWR dla konkretnego przetargu.

Potrzebujesz pełnej listy dokumentów? Zobacz szczegółowy przewodnik po dokumentach →

Krok 4: wpłać wadium

Wysokość wadium

Od 5% do 20% ceny wywoławczej, a w przetargu ograniczonym od 5% do 10%. Dokładna kwota podana jest w ogłoszeniu.

Forma wpłaty

Rozporządzenie dopuszcza: gotówka, czek potwierdzony przez bank lub przelew na rachunek z ogłoszenia. Ogłoszenie wskazuje, które formy przyjmuje dany oddział. Przelew musi wpłynąć przed terminem.

Co dzieje się z wadium?

  • Wygrasz przetarg: Wadium zostaje zaliczone na poczet ceny nabycia
  • Przegrasz przetarg: Wadium zostaje zwrócone na Twoje konto
  • Wygrasz i się wycofasz: Wadium przepada na rzecz KOWR
  • Nikt nie podbije ceny wywoławczej: Wadium też przepada — nawet gdy jesteś jedynym uczestnikiem. Jeśli chcesz kupić, zgłoś przynajmniej jedno postąpienie.

Uprawnienia zabużańskie: Osoby posiadające potwierdzone prawo do rekompensaty mogą być zwolnione z obowiązku wniesienia wadium do wysokości tego prawa.

Chcesz wiedzieć więcej o wadium? Zobacz kompletny przewodnik o wadium →

Krok 5: weź udział w przetargu

Szczegółowy przebieg licytacji, zasady postąpienia i przetargu z jednym uczestnikiem opisujemy w poradniku jak wygląda licytacja ziemi rolnej.

1

Sprawdź kwalifikację

Przed przetargiem sprawdź na liście KOWR, czy zostałeś zakwalifikowany do uczestnictwa na podstawie złożonych dokumentów.

2

Staw się osobiście

Przyjdź na przetarg w wyznaczonym terminie i miejscu. Weź ze sobą dowód osobisty. Możesz też uczestniczyć przez pełnomocnika z notarialnym pełnomocnictwem.

3

Licytuj

Przetarg ustny (licytacja): Zgłaszaj wyższe oferty od ceny wywoławczej. Minimalne postąpienie określone jest w ogłoszeniu. Wygrywa najwyższa zaoferowana cena.

Krok 6: po wygranej

Koszty umowy, raty KOWR i obowiązki nabywcy (15 lat w umowie z KOWR) znajdziesz w poradniku co po wygranym przetargu.

Procedura po wygranym przetargu:

  1. 1Otrzymasz zawiadomienie o wyniku przetargu z informacją o terminie zapłaty, numerze konta i terminie sporządzenia aktu notarialnego
  2. 2Wpłać pozostałą kwotę (cena minus wadium) przed zawarciem umowy notarialnej
  3. 3Podpisz akt notarialny w wyznaczonym terminie i miejscu

Płatność ratalna

KOWR może rozłożyć cenę ziemi rolnej na raty, jeśli przewiduje to ogłoszenie, a Twoja sytuacja finansowa pozwala na spłatę:

  • Pierwsza wpłata: co najmniej 10% ceny przed umową
  • Spłata: raty roczne lub półroczne, do 15 lat
  • Oprocentowanie: co najmniej stopa bazowa Komisji Europejskiej + 1 punkt procentowy
  • Zabezpieczenie: w przetargu ograniczonym hipoteka lub weksel in blanco

Uwaga: zakup na raty oznacza też 15 lat zakazu sprzedaży ziemi i obowiązek osobistego jej uprawiania (art. 29a ustawy). Przy nieruchomościach nierolnych KOWR stosuje ostrzejsze warunki — sprawdź ogłoszenie.

Limity nabycia ziemi

Sprzedaż nieruchomości przez KOWR może nastąpić tylko jeżeli:

  • Łączna powierzchnia użytków rolnych będących własnością nabywcy nie przekroczy 300 ha
  • Łączna powierzchnia ziemi kupionej kiedykolwiek od KOWR nie przekroczy 300 ha

Zastrzeżenia i odwołania

Każdy uczestnik przetargu może wnieść zastrzeżenia na czynności przetargowe do Dyrektora Generalnego KOWR:

  • Termin: 7 dni od dnia dokonania czynności
  • Forma: Za pośrednictwem organizatora przetargu
  • Skutek: Wstrzymanie dalszych czynności sprzedażowych do czasu rozpatrzenia

W razie stwierdzenia nieprawidłowości, Dyrektor Generalny KOWR może unieważnić przetarg.

Często zadawane pytania

Czy mogę wycofać się po wygranej?▼

Tak, ale wadium przepada na rzecz KOWR. Wycofanie się z zakupu po wygranym przetargu skutkuje utratą wpłaconego wadium.

Czy mogę uczestniczyć przez pełnomocnika?▼

Tak. Na sam przetarg zwykle wystarczy pełnomocnictwo z podpisem poświadczonym notarialnie; jeśli pełnomocnik ma też podpisać umowę — potrzebny jest akt notarialny. Szczegóły i wzór: pełnomocnictwo do przetargu.

Ile czasu mam na zapłatę po wygranej?▼

Termin zapłaty jest podany w zawiadomieniu o wygranej. Cała kwota (pomniejszona o wadium) musi być wpłacona przed podpisaniem aktu notarialnego, chyba że uzgodniono płatność ratalną.

Gdzie znajdę wzory dokumentów?▼

Oficjalne wzory oświadczeń (Wzór 1, 2, 3) można pobrać ze strony KOWR w sekcji "Wzory dokumentów". Szczegółową listę wymaganych dokumentów znajdziesz w naszym przewodniku po dokumentach.

Jaki podatek zapłacę po wygraniu przetargu?▼

Zwykle PCC (2% wartości) albo VAT — zależnie od statusu sprzedającego — plus coroczny podatek rolny jako nowy właściciel. Obie daniny mają swoje zwolnienia (m.in. przy powiększaniu gospodarstwa). Szczegóły i progi ha znajdziesz w przewodniku o podatku od zakupu ziemi rolnej.

Gotowy na udział w przetargu?

Przeglądaj aktualne przetargi ziemi rolnej z całej Polski

Przeglądaj Aktualne Przetargi