Klasy Bonitacyjne Gleb – Jak Sprawdzić Klasę Działki?

Klasa bonitacyjna to najważniejszy — obok lokalizacji — czynnik decydujący o cenie ziemi rolnej. Sprawdź pełną tabelę klas (I-VI), dowiedz się co uprawiać na danej klasie i jak bezpłatnie sprawdzić klasę bonitacyjną konkretnej działki przez Geoportal.

Czym jest klasa bonitacyjna gleby?

Klasa bonitacyjna to ocena jakości gruntu rolnego, ustalana w drodze gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Klasyfikację przeprowadza starosta (lub prezydent miasta na prawach powiatu) na podstawie badań terenowych — lokalizacji, budowy profilu glebowego, składu granulometrycznego oraz warunków uprawy. Wynik trafia do ewidencji gruntów i budynków (EGiB) i jest widoczny w wypisie z rejestru gruntów oraz — dla większości działek — na Geoportalu.

Im niższy numer klasy, tym lepsza gleba. Klasa I to gleby najlepsze (czarnoziemy), klasa VI — najsłabsze, nadające się głównie pod zalesienia lub użytki zielone. Klasa wpływa bezpośrednio na plony, dobór upraw i — co najważniejsze dla kupujących — na cenę hektara.

Pełna Tabela Klas Bonitacyjnych (grunty orne)

9 klas gruntów ornych — od najlepszych czarnoziemów (klasa I) po nieużytki rolnicze (VIRz). Osobna 6-klasowa skala obowiązuje dla trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk).

Klasa	Jakość	Typ gleby	Typowe uprawy	Cena (śr.)
I	Gleby najlepsze	Czarnoziemy, mady, rędziny — bardzo wysoka zasobność	Wszystkie uprawy, w tym najbardziej wymagające (pszenica, buraki cukrowe)	83 011 zł/ha śr.
II	Gleby bardzo dobre	Gleby brunatne, czarnoziemy zdegradowane	Pszenica, buraki cukrowe, rzepak	83 011 zł/ha śr.
IIIa	Gleby dobre	Gleby brunatne wyługowane, pseudobielicowe	Pszenica, jęczmień, rzepak — z nawożeniem	83 011 zł/ha śr.
IIIb	Gleby dość dobre	Gleby lżejsze, mniejsza zasobność w wodę	Żyto, jęczmień, ziemniaki	74 439 zł/ha śr.
IVa	Gleby średnie	Gleby piaszczysto-gliniaste	Żyto, owies, ziemniaki, mieszanki zbożowe	74 439 zł/ha śr.
IVb	Gleby średnio słabe	Gleby piaszczyste z domieszką gliny	Żyto, owies, mieszanki pastewne	62 000 zł/ha śr.
V	Gleby słabe	Piaski słabo gliniaste, gleby zakwaszone	Żyto, łubin, mieszanki pastewne, trwałe użytki zielone	57 092 zł/ha śr.
VI	Gleby najsłabsze	Piaski luźne, gleby szkieletowe	Łąki, pastwiska, zalesienia	57 092 zł/ha śr.
VIRz	Nieużytki rolnicze	Grunty podmokłe, zdegradowane, okresowo zalewane	Brak upraw towarowych — możliwe zalesienie lub retencja	poniżej śr. VI

Źródło cen: GUS, Obwieszczenie Prezesa GUS w sprawie średnich cen gruntów wg klas bonitacyjnych (II półrocze 2025) — te same dane co w przewodniku o cenach ziemi rolnej. Ceny regionalne mogą się znacząco różnić — pełna tabela wg województw w powiązanym przewodniku.

Jak Sprawdzić Klasę Bonitacyjną Działki?

Klasę bonitacyjną konkretnej działki sprawdzisz bezpłatnie, bez logowania, przez oficjalny Geoportal (geoportal.gov.pl):

Wejdź na geoportal.gov.pl

Otwórz mapę i wyszukaj adres lub numer działki ewidencyjnej (format: obręb/numer, np. widoczny w ogłoszeniu przetargowym).

Włącz warstwę „Działki ewidencyjne”

W panelu warstw (ikona warstw po lewej) zaznacz Ewidencję Gruntów i Budynków (EGiB), żeby zobaczyć granice i numery działek.

Kliknij na działkę

W oknie informacyjnym pojawi się użytek gruntowy z oznaczeniem klasy, np. RIIIb (R = grunty orne, IIIb = klasa) lub ŁIV (Ł = łąki trwałe, IV = klasa).

Potwierdź wypisem z rejestru gruntów

Do celów formalnych (np. przy zakupie) pobierz odpłatny wypis z rejestru gruntów w starostwie powiatowym — Geoportal służy do szybkiego, wstępnego sprawdzenia.

Wskazówka: Działka może mieć więcej niż jedną klasę, jeśli różne jej części mają różną jakość gleby (np. część RIIIb i część ŁV) — Geoportal pokazuje to jako osobne kontury w granicach działki.

Kompleksy Przydatności Rolniczej

Obok klasy bonitacyjnej grunty orne grupuje się dodatkowo w 14 kompleksów przydatności rolniczej, które oceniają realną przydatność gleby pod konkretne uprawy — niezależnie od samej klasy. Dwie działki tej samej klasy mogą należeć do różnych kompleksów, jeśli różnią się np. stosunkami wodnymi.

Pszenne (1-3)

Najlepsze gleby zwięzłe — pszenica, buraki cukrowe, rzepak

Żytnie (4-7)

Gleby lżejsze — żyto, ziemniaki, owies

Zbożowo-pastewne (8-9)

Gleby okresowo za wilgotne — zboża + użytki zielone

Jak Klasa Wpływa na Cenę Ziemi?

Klasa bonitacyjna to — obok lokalizacji — najważniejszy czynnik cenowy. Różnica między najlepszą a najgorszą klasą sięga 45% (GUS, II półrocze 2025).

Pełną tabelę cen wg klasy bonitacyjnej i województwa znajdziesz w przewodniku Ceny ziemi rolnej 2026. Kluczowe liczby (GUS, II półrocze 2025):

Klasy I-IIIa (dobre): ok. 83 011 zł/ha
Klasy IIIb-IVa (średnie): ok. 74 439 zł/ha
Klasa IVb (przeciętne): ok. 62 000 zł/ha
Klasy V-VI (słabe): ok. 57 092 zł/ha

Najczęstsze Pytania o Klasy Bonitacyjne (FAQ)

Ile jest klas bonitacyjnych gleb w Polsce?+

Dla gruntów ornych wyróżnia się 9 klas: I, II, IIIa, IIIb, IVa, IVb, V, VI oraz VIRz (nieużytki rolnicze). Dla trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk) stosuje się osobną skalę 6 klas (I-VI), uwzględniającą skład botaniczny i przeciętny plon siana.

Kto ustala klasę bonitacyjną działki?+

Klasyfikację gleboznawczą przeprowadza starosta (lub prezydent miasta na prawach powiatu) na podstawie badań terenowych — lokalizacji, budowy profilu glebowego, składu granulometrycznego i warunków uprawy. Wynik wpisywany jest do ewidencji gruntów i budynków (EGiB).

Jak sprawdzić klasę bonitacyjną konkretnej działki?+

Najszybciej przez Geoportal (geoportal.gov.pl) — bezpłatnie, bez logowania. Wpisz adres lub numer działki, włącz warstwę "Ewidencja gruntów i budynków", kliknij na działkę — w danych ewidencyjnych pojawi się użytek gruntowy z klasą bonitacyjną (np. RIIIb = grunty orne klasy IIIb). Pełne dane, w tym wypis z rejestru gruntów, można też uzyskać w starostwie powiatowym.

Jak klasa bonitacyjna wpływa na cenę ziemi?+

To najważniejszy czynnik cenowy obok lokalizacji. Średnio w Polsce: klasy I-IIIa (gleby dobre) osiągają ok. 83 011 zł/ha, klasy IIIb-IVa (średnie) 74 439 zł/ha, klasa IVb 62 000 zł/ha, a klasy V-VI (słabe) 57 092 zł/ha (GUS, II półrocze 2025). Różnica między najlepszą a najgorszą klasą sięga 45%.

Czym różni się klasa bonitacyjna od kompleksu przydatności rolniczej?+

Klasa bonitacyjna ocenia ogólną jakość gleby (I-VI). Kompleks przydatności rolniczej to osobna klasyfikacja (14 kompleksów dla gruntów ornych), która grupuje gleby według realnej przydatności pod konkretne uprawy — np. kompleks pszenny czy żytni. Dwie działki tej samej klasy mogą należeć do różnych kompleksów, jeśli różnią się np. stosunkami wodnymi.

Czy klasę bonitacyjną można zmienić?+

Tak, w drodze wniosku o przeklasyfikowanie gruntu, jeśli od ostatniej klasyfikacji zaszły trwałe zmiany (np. melioracja, rekultywacja, trwałe zawodnienie). Wniosek składa się do starosty wraz z opinią klasyfikatora gleboznawczego. Procedura jest odpłatna i może potrwać kilka miesięcy.

Szukasz Ziemi Konkretnej Klasy?

Przeglądaj przetargi z całej Polski i filtruj oferty według klasy gleby

Przeglądaj aktualne przetargi